• slider1.jpg

Pomnik Historii - Stary Sącz Wtorek, 11 grudnia 2018

Najcenniejszą wartością Starego Sącza jest obecność w jego przestrzeni i historii klasztoru sióstr klarysek, doskonale zachowana struktura urbanistyczna oraz cenne zabytki architektury sakralnej i mieszkalnej.

 10 grudnia burmistrz Starego Sącza Jacek Lelek na uroczystej gali w Teatrze Narodowym w Warszawie odebrał z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy rozporządzenie uznające Stary Sącz za Pomnik Historii. Wraz z burmistrzem dokument odbierał kapelan sióstr klarysek ks. Stanisław Śliwa.

 W uzasadnieniu tej decyzji można przeczytać m.in. że „miasto wraz z klasztorem odznacza się wybitnymi walorami krajobrazowymi. Jest modelowym przykładem związku zespołu sakralnego z miastem. Pod względem owej relacji funkcjonalno–kompozycyjnej należy do najlepiej zachowanych przykładów w Polsce. Do najcenniejszych, znaczących w skali ponadregionalnej, należą wartości architektoniczne zespołu klasztornego Sióstr Klarysek z gotyckim kościołem klasztornym, nowożytną zabudową klasztorną oraz zespołem fortyfikacji. Kompletność założenia, czytelność i jakość nawarstwień historycznych stawiają zespół klasztorny Sióstr Klarysek w Starym Sączu w rzędzie najcenniejszych założeń klasztornych w kraju. Wielką wagę mają też zbiory dzieł sztuki zgromadzone w klasztorze. Wyróżnienia wymagają gotyckie obrazy tablicowe, średniowieczna rzeźba, doskonałe przykłady malarstwa sakralnego doby sarmatyzmu oraz szeroki pod względem chronologicznym wybór rzemiosła artystycznego. Potwierdzeniem rangi historycznej i dokumentalnej zespołu są zachowane klasztorne zbiory biblioteczne, archiwalia i dokumenty życia monastycznego, w tym cenne zapisy nutowe śpiewów i muzyki kościelnej. Dawne i kultywowane współcześnie kontakty z Węgrami ogniskujące się w Starym Sączu stanowią ważne świadectwo historycznego i kulturowego sąsiedztwa.”

 Procedura przyznawania tego prestiżowego wyróżnienia jest wieloetapowa:

Przede wszystkim obiekt, zespół, układ przestrzenny lub obszar proponowany do uznania za Pomnik Historii musi być wpisany do rejestru zabytków lub objęty statusem parku kulturowego. Dla układów przestrzennych i obszarów winny być opracowane (i uchwalone) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.

  • Propozycję objęcia obiektu wyższą formą ochrony − uznanie za Pomnik Historii − wraz z właściwą dokumentacją zgłaszający składa do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, za pośrednictwem i po zaopiniowaniu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

  • Departament Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje zgłoszenie do Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie, w celu zweryfikowania danych zawartych w dokumentacji i wydania opinii co do zasadności propozycji uznania obiektu za Pomnik Historii.

  • Zaopiniowane przez NID zgłoszenie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przedkłada Radzie Ochrony Zabytków.

  • Po wyrażeniu pozytywnej opinii przez Radę Ochrony Zabytków, Departament Ochrony Zabytków przekazuje dokumentację zgłoszenia do NID, który przygotowuje projekt rozporządzenia Prezydenta RP wraz z uzasadnieniem i załącznikiem graficznym.

  • Po dokonaniu analizy projekt rozporządzenia Prezydenta RP Departament Ochrony Zabytków przekazuje Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego do ostatecznej akceptacji.

  • Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje do Prezydenta RP wniosek (wraz z dołączoną dokumentacją) o uznanie obiektu za Pomnik Historii.

  • Jeżeli zasadność wniosku Ministra Kultury i Dziedzictwa Kultury uzyska akceptację − Prezydent RP w drodze rozporządzenia uznaje obiekt za Pomnik Historii, określając jego granice.

  • Rozporządzenie Prezydenta RP jest ogłaszane w „Dzienniku Ustaw”.

Status Pomnika Historii to nie tylko prestiż i nobilitacja. Znaczącym przywilejem dla właściciela i posiadacza zabytku będącego Pomnikiem Historii jest gwarancja otrzymania dodatkowej punktacji w procesie rozpatrywania wniosku o dofinansowanie z funduszy będących w dyspozycji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 


Urząd Miejski w Starym Sączu

Galeria